Kontent qismiga oʻtish

Eron Oliy Rahbari

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Eron Islom Respublikasi Oliy Rahbari
رهبر جمهوری اسلامی ایران
Eron gerbi
Eron gerbi
Eron bayrogʻi
Eron bayrogʻi

Amaldagi lavozim egasi
Mujtabo Xomanaiy[1]
2026-yil 8-martdan beri
Oliy Rahbar ofisi
Murojaat usuli Hazratlari
Turi Davlat boshlig‘i (de-fakto)
Eron Islom Respublikasi Qurolli kuchlari Bosh qo‘mondoni
Davlatning uch tarmog‘i — sud, qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlarning vaqtinchalik rahbari.
Qarorgoh Jamaron Husayniyasi (sobiq)
Rahbarlik uyi (amalda)
Ish joyi Tehron
Tayinlovchi Ekspertlar assambleyasi
Lavozim muddati Umrbod[2]
Tartibga soluvchi hujjat Eron Konstitutsiyasi
Oʻtmishdoshi Eron Shohi
Taʼsis etilgan sanasi 1979-yil 5-fevral (Inqilobiy Rahbar sifatida)
1979-yil 3-dekabr (Oliy Rahbar sifatida)
Ilk lavozim egasi Ruhulloh Xumayniy
Norasmiy nomlari Inqilobiy Rahbar (1979-yil 5-fevral – 3-dekabr)
O‘rinbosar(lar)i Katta Oyatulloh Husayn Ali Muntaziriy (1985-yil 15-iyul – 1989-yil 25-aprel)
Vebsayt www.leader.ir

Eron Islom Respublikasi Oliy Rahbari (forscha: رهبر جمهوری اسلامی ایران) — Erondagi yuqori davlat mansabi. «Viloyati faqih» doktrinasi asosida asos solingan. Oliy Rahbar davlatning eng asosiy lideri boʻlib hatto davlat Prezidentidan yuqori hisoblanadi. Hozirgi paytda Eron Oliy Rahbari lavozimiga Ali Xomanaiy ega hisoblanadi.

Eron Konstitutsiyasining 5-moddasiga koʻra, «Valiye-Asr (shia mazhabidagi musulmonlar tomonidan kutiladigan messiya) kelishi paytida, Eron Islom Respublikasida umma va jamiyat ustidan boshqaruv, adolatli, xudotars, zamon talablaridan xabardor, jasur, dono, faqix (diniy rahbar) sifatiga loyiq inson Eron konstitutsiyasining 107-moddasiga koʻra saylanadi»[3].

Oliy Rahbar islom qonunlari boʻyicha har xil fatvolar berish huquqiga ega boʻladi. Faqat Oliy Rahbardan soʻnggina Prezident davlatning ikkinchi lideri hisoblanadi. Oliy Rahbar har sakkiz yilda ekspertlar kengshiga aʼzo ulamolar tomonidan saylanadi.

Oliy RahbarLavozimi boshlanishi davriLavozimi tugashi davri
1 Ruhulloh Xumayniy 1979-yil 25-fevral 1989-yil 3-iyun
2 Ali Xomanaiy 1989-yil 4-iyun 2026-yil 1-mart
2 Mujtabo Xomanaiy 2026-yil 8-mart hozir
  1. „‘Projectile’ kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue“ (en). Al Jazeera. Qaraldi: 2026-yil 8-mart.
  2. „Iran's possible next Supreme Leader being examined: Rafsanjani“ (2015-yil 13-dekabr). 2015-yil 16-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 1-iyul.
  3. „Конституция Исламской Республики Иран“. Конституция Исламской Республики Иран (15 ноября 1979 г.). 2015-yil 2-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 7-may.