Αλατότητα
Αλατότητα ή αλμυρότητα ονομάζεται η ποσότητα του άλατος που είναι διαλυμένο σε ένα υδάτινο σώμα (λίμνη, θάλασσα, κλπ.) ανά μονάδα όγκου ή μάζας νερού (ορίζεται επίσης και αλατότητα του εδάφους). Συνήθως μετρείται σε γραμμάρια ανά λίτρο ή σε γραμμάρια ανά χιλιόγραμμο (η δεύτερη ποσότητα είναι αδιάστατη και εκφράζεται σε ποσοστό επί τοις χιλίοις, ‰).
Η αλατότητα αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τον προσδιορισμό πολλών πλευρών της χημείας και της βιολογίας των υδάτινων σωμάτων. Επίσης από απόψεως φυσικής είναι μια θερμοδυναμική καταστατική μεταβλητή που, μαζί με τη θερμοκρασία και την πίεση, καθορίζει φυσικά χαρακτηριστικά όπως η πυκνότητα και η θερμοχωρητικότητα του νερού.
Ορισμοί
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η αλατότητα σε ποτάμια, λίμνες και θάλασσες είναι απλή έννοια, αλλά ο τεχνικός ορισμός και η ακριβής μέτρησή της παρουσιάζουν δυσκολίες. Εννοιολογικώς ορίζεται ως η ποσότητα των διαλυμένων στο νερό αλάτων. Τα άλατα είναι ουσίες όπως το χλωριούχο νάτριο, το θειικό μαγνήσιο, το νιτρικό κάλιο και το διττανθρακικό νάτριο, οι οποίες διαχωρίζονται σε ιόντα όταν διαλυθούν στο νερό. Λειτουργικώς η διαλυμένη ύλη ορίζεται ως εκείνη που μπορεί να περάσει από έναν πολύ λεπτό ηθμό (φίλτρο), ιστορικά με μέγεθος πόρων 0,45 εκατομμυριοστό του μέτρου (μm), αλλά σήμερα συνήθως 0,2 μm.[2] Η αλατότητα μπορεί να εκφρασθεί με τη μορφή κλάσματος μάζας, δηλαδή τη μάζα του διαλυμένου σώματος ανά μονάδα μάζας του διαλύματος (και όχι του διαλύτη).
Το θαλάσσιο νερό έχει συνήθως αλατότητα 35 γραμμάρια αλάτων ανά χιλιόγραμμο. Μικρότερες τιμές είναι συνήθεις κοντά σε ακτές όπου εκβάλλουν ποταμοί. Από την άλλη, οι λίμνες και τα ποτάμια μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικές μεταξύ τους αλατότητες, από μικρότερες [3] του 0,01 γραμμαρίου/χιλιόγραμμο μέχρι μερικά γραμμάρια/χιλιόγραμμο. Αλλά υπάρχουν και αλμυρές λίμνες, που σε κάποιες περιπτώσεις έχουν πολύ μεγαλύτερη αλατότητα από το θαλάσσιο νερό: η Νεκρά θάλασσα έχει αλατότητα άνω των 200 γραμ./χιλιόγραμμο.[4] Στο άλλο άκρο, το νερό της βροχής ή το λιωμένο καθαρό χιόνι έχει τυπικά ολικά διαλυμένα στερεά («TDS») το πολύ 20 χιλιοστά του γραμμαρίου ανά χιλιόγραμμο.[5]
Οποιοδήποτε μέγεθος πόρου χρησιμοποιηθεί στον ορισμό, η προκύπτουσα αλατότητα ενός δείγματος φυσικού νερού δεν παρουσιάζει διαφορές μεγαλύτερες των λίγων ποσοστιαίων μονάδων. Ωστόσο οι φυσικοί ωκεανογράφοι που αναλύουν την αβυσσαία ζώνη των ωκεανών ενδιαφέρονται συχνά για ακρίβεια (και συγκρισιμότητα των μετρήσεων διάφορων ερευνητών), έως πέντε σημαντικά ψηφία.[6] Για την προτυποποίηση των μετρήσεών τους με τέτοια ακρίβεια, διατίθεται εμφιαλωμένο «πρότυπο» θάλασσιο νερό, γνωστό ως «IAPSO Standard Seawater».
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ World Ocean Atlas 2009. nodc.noaa.gov
- ↑ Pawlowicz, R. (2013). «Key Physical Variables in the Ocean: Temperature, Salinity, and Density». Nature Education Knowledge 4 (4): 13. http://www.nature.com/scitable/knowledge/library/key-physical-variables-in-the-ocean-temperature-102805293.
- ↑ Eilers, J.M.; Sullivan, T.J.; Hurley, K.C. (1990). «The most dilute lake in the world?». Hydrobiologia 199 (1): 1-6. doi:. Bibcode: 1990HyBio.199....1E. https://archive.org/details/sim_hydrobiologia_1990-02-01_190_1/page/n5.
- ↑ Anati, D.A. (1999). «The salinity of hypersaline brines: concepts and misconceptions». Int. J. Salt Lake. Res. 8 (1): 55-70. doi:. Bibcode: 1999IJSLR...8...55A.
- ↑ «Learn about salinity and water quality». Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2018.
- ↑ IOC, SCOR, and IAPSO (2010). The international thermodynamic equation of seawater – 2010: Calculation and use of thermodynamic properties. Intergovernmental Oceanographic Commission, UNESCO (English). σελίδες 196pp.
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Lewis, Edward Lyn (1982). «The practical salinity scale of 1978 and its antecedents». Marine Geodesy 5 (4): 350-357. doi:. Bibcode: 1982MarGe...5..350L. https://www.vliz.be/imisdocs/publications/29440.pdf. Ανακτήθηκε στις 2024-08-25.
- Mantyla, Arnold W. (Απρίλιος 1987). «Standard Seawater Comparisons updated». J. Phys. Oceanogr. 17 (4): 543-548. doi:. Bibcode: 1987JPO....17..543M.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- «Θερμοφυσικές ιδιότητες του θαλάσσιου νερού». web.mit.edu. Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2024.
- «Ιστορία των μετρήσεων της αλατότητας». salinometry.com (History of the salinity determination). Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2024.
- «Πρακτικός υπολογιστής αλατότητας». salinometry.com. Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2024.
- «Algorithms on sea water». code10.info (equations and algorithms to calculate fundamental properties of sea water). Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2024.