صفحهٔ اصلی
ظاهر
بوران سی و دومین شاهنشاه ساسانی از سال ۶۳۰ تا ۶۳۲ میلادی با گسستی چندماهه بود. او دختر خسرو پرویز، شاهنشاه ساسانی، و مریم، شاهزادهٔ بیزانسی، بود. وی نخستین زن در ایران است که به عنوان فرمانروا رسمی و مستقل بر تخت نشست. خسروپرویز در سال ۶۲۸ توسط پسرش، شیرویه کشته شد. شیرویه همهٔ برادران و برادران ناتنی بوران را نیز اعدام کرد و این کار باعث آغاز دورهای از جناحبندی در شاهنشاهی شد. شیرویه چند ماه بعد درگذشت و پسر هشت سالهاش اردشیر سوم، جانشین وی شد، که او نیز پس از یک دوره حکومت تقریباً دو ساله، توسط اسپهبد ایرانی شهربراز، ربوده و کشته شد. بوران اندکی بعد شهربراز را با کمک فرخهرمز از حکومت کنار زد و خود بر تخت سلطنت نشست. او و خواهرش آزرمیدخت در آن زمان تنها وارثان قانونی بودند که میتوانستند بر کشور حکومت کنند. بوران میراثدار امپراتوری رو به زوالی شدهبود که درگیر جنگ داخلی میان دو خاندان بزرگ پارسی (پارسیگ) و پارتی (پَهلَو) بود. او متعهد به احیای یاد و اعتبار پدرش بود که در دوران سلطنتش شاهنشاهی ساسانی به اوج گستردگی سرزمینی خود رسیده بود. دیری نپایید که بوران از سلطنت کنار زده شد و پسرعمهاش به نام شاپور شهروراز جانشین او شد، که حتی از او نیز کمتر سلطنت کرد. شاپور با آزرمیدخت، که نماینده انجمن پارسیگ بود، جایگزین شد. او پس از مدت کوتاهی سرنگون و به دست پهلوها به فرماندهی رستم فرخهرمز کشته شد. به این ترتیب، زمینه بازگشت بوران به سلطنت، برای دومین بار فراهم شد. او تلاش کرد ثبات را در ایران به ارمغان آورد و نقلهای بسیاری از حکمت و دانش او شده است.

- .. صبیحه گوکچن، دخترخواندهٔ مصطفی کمال آتاترک، اولین خلبان زن هواپیماهای جنگنده در سرتاسر جهان است؟ (در تصویر)
- .. طلا شکلپذیرترین مادهاست و یک اونس آن را میتوان به اندازهٔ ۳۰۰ پا پهن کرد؟
- .. در سنت مذهبی مایا خدایان زوج بودند و هرکدام برای خود قرینهای نیز داشتند که همکار و همدمشان بود؟
- .. مونتهنگرو از ۲۱ مه ۲۰۰۶ و کوزوو از ۱۸ فوریه ۲۰۰۸ به عنوان کشور شناخته شدند؟
- .. پس از کشتهشدن پاتریس لومومبا، شعری با نام «سرود بهار» از عبدالله بهزادی در سوگ وی خطاب به همسر او در هفتهنامه سپید و سیاه بهچاپ رسید که بعدها متن سرود انقلابی بهاران خجسته باد شد؟
- .. دنبالهدار سی/۲۰۱۲ اس۱ هنگامی که در حضیض خود در روز ۲۸ نوامبر ۲۰۱۳ جای گیرد، درخشان تر از ماه کامل در آسمان دیده خواهد شد؟
- .. نام شهر تفتناز در سوریه عربی نیست بلکه ریشه آن به زبان هیتی باز میگردد؟
ویکیپدیا دانشنامهای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته میشود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد میتواند مقالههای آن را ویرایش کند. هدف ویکیپدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبانهای زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکیمدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکیواژه، ویکیکتاب، ویکیگفتاورد، ویکیخبر، ویکیدانشگاه، ویکیسفر، ویکیداده و ویکیگونه را پدیدآوردند.
ویکیپدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکیپدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکیپدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب میشود. ویکیپدیای فارسی هم اکنون (۱۳ خرداد ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۷۶٬۲۳۵ نوشتار دارد.
- پاپ لئون چهاردهم (در تصویر) اولین بخشنامه کلیسایی خود با عنوان انسانیت باشکوه را منتشر کرد که در آن نگرانیهایی در مورد هوش مصنوعی ابراز شده است.
- در فوتبال، آرسنال، قهرمان لیگ برتر شد.
- سازمان جهانی بهداشت، همهگیری ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو و اوگاندا را وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بینالمللی اعلام کرد.
- در عراق، علی الزیدی جانشین محمد شیاع السودانی به عنوان نخستوزیر شد.
- شیوع هانتاویروس در کشتی کروز اموی هوندیوس باعث شد اکثر مسافران باقیمانده در کشتی قرنطینه شوند.
امروز: چهارشنبه، ۳ ژوئن ۲۰۲۶ میلادی برابر ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۱۷ ذیالحجّه ۱۴۴۷ هجری قمری (UTC)

- رویدادها
- ۱۹۵۹ - سنگاپور با جدا شدن از بریتانیا، به استقلال دست یافت.
- ۱۹۹۹ - اسلوبودان میلوشویچ رئیسجمهور یوگوسلاوی سابق، پس از حملات هوایی ناتو به این کشور، راهحل سران عضو این پیمان را برای خروج از کوزوو پذیرفت.
- زادروزها
- ۱۸۰۸ - زادروز جفرسون دیویس سیاستمدار آمریکایی، نخستین رئیس دولت ایالات موتلفه آمریکا در طول جنگ داخلی آمریکا
- ۱۸۶۵ - زادروز جرج پنجم پادشاه بریتانیا و ایرلند و قلمروهای بریتانیا ،امپراتور هند از سال ۱۹۱۰ تا زمان مرگش در سال ۱۹۳۶
- ۱۹۲۵ - زادروز تونی کرتیس بازیگر آمریکایی
- ۱۹۲۶ - زادروز آلن گینزبرگ شاعر آمریکایی، خالق شعر زوزه، از پایهگذاران نسل بیت
- ۱۹۳۱ - زادروز رائول کاسترو رهبر سابق کوبا، برادر جوانتر فیدل کاسترو
- ۱۹۸۶ - زادروز رافائل نادال تنیسور اسپانیایی
- درگذشتها
- ۱۳۶۸ ـ درگذشت سید روحالله خمینی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران
- ۱۸۷۵ - درگذشت ژرژ بیزه آهنگساز فرانسوی در دورهٔ رمانتیک
- ۱۸۹۹ - درگذشت یوهان اشتراوس (در تصویر)، آهنگساز و مصنف موسیقی رقص والس اتریشی
- ۱۹۲۴ - درگذشت فرانتس کافکا نویسندهٔ بوهمی، خالق کتاب مسخ
- ۱۹۶۳ - درگذشت ژان بیستوسوم دویست و شصت ویکمین پاپ در کلیسای جامع روم
- ۱۹۸۹ - درگذشت سید روحالله خمینی بنیانگذار و رهبر سابق نظام جمهوری اسلامی ایران
- ۲۰۰۱ - درگذشت آنتونی کوئین بازیگر، نویسنده و نقاش مکزیکی آمریکایی تبار
