Баш бит
БМОда Бөтендөнья велосипед көне,
Австралиядә Мабо көне,
Монтенегрода Бәйсезлек көне, һ.б.

- 1539 — Флорида Испания территориясе буларак игълан ителә.
- 1924 — XX гасырның төп алман телле язучыларының берсе Франц Кафка вафат була.
- 1927 — Мәскәүдә «Кызыл капкалар» юкка чыгарыла.
- 1929 — Исхак Ислямов, Русия империясенең флот офицеры, һидрограф, Арктиканы өйрәнүче вафат була.
- 1941 — Мөхтәр Мутин, артист, режиссер, татар театры эшен оештыручы һәлакъ була.
- 1943 — татар язучысы Флүс Латыйфи дөньяга килә.
- 1954 — Сахарада Борынгы Мисыр фиргавене Санхет кабере табыла.
- 1959 — табиб һәм галим Айрат Фазылҗанов туа.
- 1974 — шахмат буенча халыкара дәрәҗәдәге оста Рәшит Нәҗметдинов вафат була.
- 1988 — францияле шәркыятьче һәм советолог Александр Беннигсен вафат була.

Нарака (ингл. नरक) — Һинд дине тәгълиматындагы тәмугъның эквиваленты, гөнаһ кылучылар үлемнән соң җәзалану урыны. Үлем Ходае Яма Раджның яшәгән патшалыгы галәмнең көньягында һәм җир астында урнашкан итеп тасвирлана. Катлары һәм типлары турында мәгълүмат аерыла, күп язмаларда 28 тәмугъ тасвирлана.
Үлемнән соң Яма Раджның вәкилләре мәхлукатларны Яма сарае янына хөкем ителүгә китерә. Яхшы эшләре күбрәк булганнары Сваргага (күккә) җибәрелә, ә гөнаһлылар тәмугъка җибәреләләр. Сваргада яки Наракада тору вакытлыча дип тасвирлана. Җәза өлеше беткәннән соң, җаннар кылган эшләренә карап реинкарнация процессы дәвамында түбәнрәк яки югарырак мәхлукатлар итеп туа.
![]()
Сез беләсезме?


- 1949 елның августында Көнчыгыш Төркистан хөкүмәте башлыгы утырган совет очкычы Байкал тирәсендә шикле рәвештә һәлакәткә очрый.
- 1978 елда Тарих институты (Мәскәү) татар галименең Казан ханлыгы яулану турындагы докторлык эшен үткәрми.
- Бөек Татарстанның борыңгы символлары: Зилант Казанның гербында, ә Ябалак Чирмешәннең гербында саклана.
- Т. Миңнуллинның «Әлдермештән Әлмәндәр»ендәге Әҗәлне мари язучысы һәм актеры да уйнаган.
- Алтын Урда ханнары суккан тәңкәләрдә, тамгаларда XIII гасырдан бирле ике башлы бөркет сурәтләнгән.
- Спортчы Әгъла Кучумовның 61 яшендә экваторны ике урарлык араны җәяү йөрү буенча куйган дөнья рекорды инде 15 ел саклана.
- Сәмәркандтагы мәшһүр Регистан мигъмарият ансамбле Әстерхан ханлыгынан чыккан Бохара ханы Имамкули идарә иткән чорда төзеп бетерелгән.
- Татарстанның бер авылында 2009 елда 40 әфганчы үз акчаларына музей ачкан.
- Трискаидекафобия дигән авыруны (13 саныннан курку чире) дәвалый торган татар табибы Чаллыда яшәгән.
- Польша башкаласы Варшавада Винни-Пух урамы бар.
- Минзәлә өязе мөселманнары шәһәрдә дә мәчет булдыру өчен 29 ел көрәшә.

Виссарион Белинский (1811—1848) — рус язучысы, фикер иясе, әдәби тәнкыйтьче, публицист. 1811 елның 30 маенда (11 июнендә) Свеаборгта (Финляндия бөек кенәзлеге, хәзер Һельсинки эчендә) Балтия флотының 7нче ишкәкле экипажы хәрби табибы (лекаре) Григорий Никифор улы Белынскийның дүрт балалы гаиләсендә баш бала булып туган.
В. Г. Белинскийның балачагы 1812 елның сугыш чорына туры килә. Петербург медицина-хирургия академиясен тәмамлаган әтисе сугышта хәрби табиб буларак катнаша. 1816 елда отставкага чыгып, гаиләсе белән туган ягына — Пенза губернасы Чембар шәһәренә кайтып төпләнә, 19 ел өяз табибы булып эшли. 1830 елда аңа коллежский асессор чины бирелә, нәселдән күчә торган асылзат дәрәҗәсе ала. Виссарионның әтисе ягыннан бабасы Никифор Пенза губернасының Белынь авылында православие рухание булып хезмәт итә (Фамилияләре әлеге авыл исеменнән алынган, Мәскәү университетына укырга кергәндә, Виссарион фамилиясен «йомшарта» — "Белинский"га үзгәртә). ↪ Дәвамы
| Соңгы сайланган портал: | Чуашстан | |
| Соңгы сайланган исемлек: | Халыкара истәлекле период |
![]()
Сайланган мультимедиа
![]()
Таныш булыйк
Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.
Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.
Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.
![]()
Җаваплылыктан баш тарту
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче
![]()
Катнашу
- Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
- Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
- Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.
![]()
Җәмгыять
Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".
Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 60 690 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 105 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 7 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.
Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.
![]()
Вики-кырларыбыз
- Хәзерге вакыйгалар
- Көн тәртибендәге мәсьәләләр
- Соңгы яңалыклар
- Статистика
- Вазыйфалар
- Стратегия
- Эшчәнлек планы
- Алдынгыларыбыз
- Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек -

- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
- Ай хезмәттәшлеге темасы
- Сайланган эчтәлек
- Соңгы үзгәртүләр
- Яңа битләр
![]()
Тугандаш проектлар
Викиверситет — белем бирү аланы
Викиҗыентык — медиафайллар саклагычы
Викикитап — дәреслекләр һәм белешмәлекләр
Викимәгълүмат — фактик мәгълүмат-белем базасы
Викиөзек — өземтәләр җыентыгы
Викисәфәр — юл күрсәткече
Викисүзлек — сүзлек һәм тезаурус
Викитөрләр — биологик төрләр
Викиханә — оригиналь текстлар
Викихәбәрләр — хәбәрләр агентлыгы
Мета-Вики — проектара хезмәттәшлек аланы
Викимедиа инкубаторы — яңа тел бүлекләре
MediaWiki — «MediaWiki» буенча белешмә
Phabricator — технологик платформаны үстерү


